ADHD Malaysia
Kongsi CeritaAmbil Saringan ADHD
Mental Health

Punca dan Rawatan ADHD

Oleh MAAS Editorial 3 min bacaan Disemak secara perubatan

Setiap hari, individu dengan ADHD bergelut dengan cabaran daripada gejala yang mereka hadapi. Kajian mendapati 4 hingga 7% populasi dunia mempunyai ADHD, namun kebanyakan kajian masih tertumpu kepada kanak-kanak.

ADHD berkait dengan perbezaan dalam cara otak berkembang dan mengawal penghantaran isyarat saraf, khususnya neurotransmitter seperti dopamine dan norepinephrine. Penyelidikan setakat ini menunjukkan ADHD mungkin disebabkan oleh dua faktor utama, iaitu genetik dan persekitaran.

Faktor genetik

Dalam kebanyakan kes, kanak-kanak mewarisi gen ini daripada ibu bapa, walaupun ibu bapa tersebut tidak pernah didiagnosis dengan ADHD. Apabila seorang dewasa didiagnosis dengan ADHD, pakar lazimnya akan bertanya tentang ahli keluarga yang mungkin mengalami keadaan yang sama. Ini kerana jika seseorang mempunyai ADHD, berkemungkinan ibu, bapa, atau adik-beradiknya turut menunjukkan gejala ADHD.

Faktor persekitaran

  1. Pendedahan kanak-kanak kepada bahan tertentu seperti ubat tanpa preskripsi, alkohol, dan dadah boleh meningkatkan risiko ADHD.
  2. Ibu mengandung yang mengambil ubat, alkohol, atau dadah tanpa kawalan boleh membahayakan kandungan. Kelahiran pramatang dan berat lahir yang rendah juga berisiko.
  3. Pendedahan kepada penyakit atau trauma di bahagian otak yang mengganggu saraf berkaitan ADHD.
  4. Walaupun jarang, pendedahan jangka panjang kepada bahan toksik seperti plumbum turut meningkatkan risiko.

Untuk memahami dengan lebih mendalam bagaimana otak ADHD berfungsi secara berbeza, baca Empat Punca Perbezaan Fungsi Otak ADHD.

Jika ADHD tidak dirawat, ia berpotensi menyukarkan rutin harian dalam pelbagai aspek kehidupan.

Rawatan ADHD

Mendapatkan rawatan melibatkan dua fasa, iaitu sebelum dan selepas diagnosis.

Sebelum diagnosis

1. Surat rujukan Langkah pertama adalah bertemu doktor di klinik swasta atau kerajaan untuk mendapatkan surat rujukan.

2. Janji temu pakar Menggunakan surat rujukan, buat janji temu dengan pakar psikologi atau psikiatri untuk mendapatkan diagnosis formal.

Selepas diagnosis

Pengesahan diagnosis ialah permulaan satu fasa baru bagi individu yang telah bergelut selama ini. Langkah seterusnya ialah membincangkan pilihan rawatan.

1. Bersikap terbuka Penting untuk menerima hakikat bahawa cabaran yang dialami berpunca daripada ADHD, dan bersedia untuk menerima rawatan.

2. Memulakan rawatan Adalah normal untuk tertanya-tanya tentang kesan sampingan ubat atau keberkesanan terapi. Dalam sesi rawatan, pakar psikiatri akan menerangkan pilihan pelan rawatan, keberkesanannya, dan risikonya.

3. Pengambilan ubat Pada peringkat awal, ubat boleh membantu mengurangkan gejala harian. Penting untuk difahami bahawa ubat mengurus simptom dan bukan menyembuhkan ADHD. Ia berfungsi paling baik sebagai sebahagian daripada pelan rawatan yang lebih luas. Terdapat dua kategori ubat:

  • Stimulan: bertindak cepat untuk mengurangkan gejala hiperaktif dan impulsif serta meningkatkan fokus. Contohnya Methylphenidate (Concerta dan Ritalin).
  • Bukan stimulan: mengambil masa lebih lama untuk memberi kesan, tetapi menjadi pilihan yang lebih baik jika stimulan menyebabkan kesan sampingan yang teruk. Contohnya Atomoxetine (Strattera).

Kesan sampingan yang mungkin timbul termasuk sukar tidur, kehilangan selera makan, penurunan berat badan, pening, atau sakit kepala. Sesetengah individu turut mengalami rasa penat atau mengantuk selepas mengambil stimulan; kami terangkan sebab dan cara menguruskannya dalam artikel khusus ini. Individu perlu berkongsi maklumat tentang keberkesanan dan kesan sampingan dengan doktor, supaya dos dan preskripsi dapat disesuaikan dengan tepat. Tidak semua ubat sesuai untuk semua orang. Seseorang mungkin serasi dengan satu ubat, manakala individu lain memerlukan ubat yang berbeza.

4. Rawatan bukan ubat Ubat bukan satu-satunya pilihan. Bagi ramai individu, pelan rawatan terbaik adalah gabungan ubat dengan pendekatan bukan ubat:

  • Psikoterapi seperti CBT dan ADHD coaching membantu membina kemahiran mengurus gejala, emosi, dan tabiat harian.
  • Perubahan gaya hidup seperti tidur yang cukup, senaman, dan rutin yang teratur memberi kesan besar. Kami kongsikan langkah praktikal dalam 5 perubahan gaya hidup yang membantu ADHD dewasa.
  • Pendekatan holistik yang merangkumi dimensi biologi, psikologi, sosial, dan rohani. Baca model BPSS untuk ADHD dewasa untuk gambaran menyeluruh.

Keberkesanan gabungan ini lebih ketara dengan komitmen yang berterusan.

Kesimpulan

Kesedaran individu dengan ADHD itu sendiri penting untuk menerima, komited, dan menyesuaikan diri dengan rutin baru. Sokongan ahli keluarga dan orang terdekat amat membantu mereka menjalani kehidupan harian yang lebih baik.

Untuk memulakan, anda boleh mencuba saringan ADHD percuma kami atau mencari pakar melalui direktori klinik kami.

Rujukan

Ada kisah & pengalaman ADHD yang hendak dikongsi? Hantarkan artikel anda di sini.

Baca seterusnya dalam Mental Health